Poradnik genealogiczny

Wartość pieniądza

Dzików 1848-1929 (Słomka)
Chocianów XVII w. oraz koniec XIX w.
Statystyczna Polska lat 1930-tych

Często zdarza się, że w naszych prywatnych dokumentach powoływane są jakieś sumy pieniędzy w dawnych walutach, np. w umowach kupna-sprzedaży, w testamentach, w listach, w pismach od administracji, w orzeczeniach sądowych itp. Jeżeli dokumenty tego typu pochodzą z lat odległych, zazwyczaj nie wiemy, ile tak naprawdę te pieniądze były „warte”, tj. jaka była wówczas siła nabywcza pieniądza. Można jednak odnieść je do wartości pewnych towarów. Przykładowo, obecnie litr mleka kosztuje z grubsza kilka złotych, zaś w styczniu 1924 r. w Tarnobrzegu kosztował aż 3 miliony (!) marek polskich. Stąd jeżeli w jakimś dokumencie z tego okresu czasu, a najlepiej także z tej samej lub pobliskiej miejscowości, została wymieniona kwota np. 100 milionów marek polskich, nie należy się zbytnio ekscytować, że nasi przodkowie byli majętni. Po prostu, w tym czasie taka kwota pieniędzy nie była wiele warta.

Należy jednakże pamiętać, że nie jest to metoda pewna, gdyż wartość pieniądza zmieniała się czasami nawet z dnia na dzień (np. hiperinflacja na początku lat 1920-tych), a zależała także od miejsca (np. ceny w mieście Tarnobrzeg różniły się od wsi Dęba). Po drugie, poniższe opracowanie nie ma charakteru naukowego, nie biorę nawet odpowiedzialności za prawdziwość poniższych danych. Tym bardziej, że źródłem tych danych są różnego rodzaju książki, zwłaszcza pamiętniki.

Jan Słomka, „Pamiętniki włościanina od pańszczyzny do dni dzisiejszych” (cytaty z wydania z 1994r.)
Zobacz Pamiętniki Słomki w internecie.
Słomka w wielu miejscach swojego pamiętnika wspomina o wartości rzeczy codziennego użytku. Dotyczy to okresu od ok. 1848 do 1929 r. i (generalnie) miasta Dzikowa (wówczas koło Tarnobrzega, dziś w ramach tego miasta) w płn.-zach. części Galicji Zachodniej, w cesarstwie Austro-Węgierskim.
Do 1858 r. walutą był tam złoty reński (nazwa polska; austriacka nazwa tej samej waluty to gulden lub floren), dzielący się na 20 groszy, jeden grosz po 3 grajcary (krajcary), a jeden grajcar po 8 feningów. W tym okresie reński wart był więc 60 grajcarom. Od 1858 do 1892 r. walutą był złoty reński („reński”) równy 100 grajcarów (centów). Stąd nową walutę określano austriacką, a starą - walutą krajową lub konwencjonalną. Od 1892 r. walutą obowiązującą w Austro-Węgrzech była korona, liczona po 100 halerzy. Przeliczenie reńskich na korony nastąpiło w stosunku: 1 reński = 2 korony. Na początku 1920 r. wprowadzono w Rzeczypospolitej Polskiej markę polską (równą 100 feningom) w relacji: 1 korona austriacka = 70 feningów. Na początku 1924 r. markę polską zastąpiony złotym polskim, w stosunku 1 złoty polski = 1.800.000 marek polskich.
1750-1858 (*) 1 złoty reński (reński, gulden, floren) = 60 grajcarów (krajcarów)

* = z wyjątkiem 1809 do ok. 1815 (?)
1858-1899 1 złoty reński (reński, gulden, floren) = 100 grajcarów (krajcarów)
1899-1920 1 korona (krone) = 100 halerzy (heller)
1920-1924 1 marka polska = 100 feningów
1924-1939 1 złoty polski ( = 100 groszy?)
Podziękowania dla pana Grzegorza Chromika za pomoc w sprostowaniu licznych moich błędów w opisie walut. Jeśli źle coś zrozumiałem lub coś źle poprawiłem, proszę o dalszy kontakt.
Skróty:
złr złoty reński
cnt cent
gjr grajcar (skrót używany przeze mnie - MR)
K korona
h halerz
mk marka polska
złp złoty polski
Ilekroć pada określenie „dawniej”, chodzi zapewne o czasy przed ustaniem pańszczyzny (do 1848 r.), a w każdym razie zanim Słomka zaczął gospodarzyć (ślub wziął w 1861 r. i wtedy zajął się własnym gospodarstwem).
Wartość pieniądza według Słomki
Okres czasu Przedmiot/usługa/praca Wartość Strona
dawniej parobek zarabiał rocznie (plus przyodziew) 15 złr 35
dawniej dziewka zarabiała rocznie (plus przyodziew) 5 - 10 złr 35
dawniej parobek lub dziewka dostawali na kolędę 1 złr 35
dawniej wyrostek lub pastuch dostawali na kolędę 50 cnt 35
dawniej flisak zarabiał rocznie ok. 50 złr
w najlepszym razie 100 złr
36
dawniej na „bandosie” zarabiało się w jednym sezonie 30 - 60 złr plus wikt 36-37
dawniej paszport (jednorazowy) kosztował (oprócz łapówek) 15 cnt 37
dawniej furmanienie dawało zarobek 10 - 12 złr 38
dawniej tkacz brał od wyrobienia łokcia płótna (oprócz „kolędy”, tj. zapasu spożywczego):
płótno zgrzebne
płótno paczesne
płótno konopne
płótno lniane
3 cnt
4 - 5 cnt
6 cnt
7 - 8 cnt
39
dawniej płótno lniane 35 - 40 gjr 39
dawniej płótno konopne 30 - 35 gjr 39
dawniej płótno pacześne 25 - 30 gjr 39
dawniej płótno zgrzebne od 20 - 25 gjr 39
dawniej zydowski krawiec zarabiał od futra 5 złr plus wikt 40
dawniej chłopski krawiec zarabiał od „kamizieli” ok. 50 cnt plus wikt 40
dawniej kuśnierzony kożuch 5 - 6 złr 40
dawniej całkiem nowy kożych (sprowadzony do Tarnobrzega z Sącza) najdrożej 15 złr 40
dawniej buty dla parobka 3 - 4 złr 41
dawniej buty dla dziewki 2 - 3 złr 41
dawniej buty dla pastucha 1,5 - 5 złr 41
dawniej kapelusz słomkowy 33 gjr (1 „cwancygier”)
(przy czym materiały pastuch kupował za 15-20 gjr)
41
dawniej 0,25 l („kwaterka”) oleju 10 - 15 cnt 44
dawniej makuchy 5 - 6 cnt 44
dawniej „wsiowy” rzemieślnik zarabiał dziennie (uważał taką kwotę za „dobry zarobek”) 50 gjr - 1 złr 45-46
dawniej garniec wczesnych „murzynów 10 cnt
„co uchodziło za cenę wygórowaną”
49
dawniej kwarta okowity 24 gjr 66
dawniej ksiądz dostawał jako kolędę ok. 1 złr
„albo garniec jakiegoś zboża”
79
dawniej opłatki na Boże Narodzenie 20 - 30 cnt 79
dawniej kartki spowiednie 20 - 30 cnt 79
dawniej czapki (czarne barankowe podszyte białym barankiem, z tyłu spinane wstążką, wysokie i dużych rozmiarów, nosili starsi) 6 - 7 złr („były drogie”) 20
dawniej czapki (baranie, mniejsze niż w/w, „noszone do dzisiaj”) 2 złr 20
dawniej (?) majątek Franciszka Popiela w Kotowej Woli (pola orne, łąki, las, budynki, inwentarz) łącznie wart był: 230 000 złr 53
dawniej (do powstania styczniowego) przemytnik (Galicja -> Królestwo Polskie) zarabiał od wyprawy 5 złr 37
dawniej (do powstania styczniowego) przewodnik szwarcunku zarabiał od wyprawy 10 złr 37
za młodych lat Słomki nocleg w Leżajsku dla pątników, w domie mieszczańskim na strychu, bez słomy (ani innego posłania - MR) 5-10 cnt 81
w chwili ślubu Słomki (1861r.) jego gospodarstwo 6 morgowe (w tym łąka, ogród, plac, dom, budynki gospodarskie) 300 złr
(wartość oszacowana z urzędu)
14
jak Słomka zaczął gospodarować najemnik zarabiał 15 - 25 gjr plus wikt 35
na początku gospodarowania Słomki ziemniaki zebrane z obszaru pół morgi 30 złr 49
na początku gospodarowania Słomki roczny dochód ze sprzedaży wczesnych ziemniaków (pół morgi na polu) kilkaset złr 49
na początku gospodarowania Słomki zegar bijący 4 złr 18
po powstaniu styczniowym na przemycie baryłki alkoholu (wódka, rum, śliwowica) zarabiało się 5 złr 37
przed 1864 r. nauczyciel w wiejskiej szkole zimowej, będący najczęściej chłopem, umiejącym pisać i czytać, zarabiał za taką zimę (z funduszy ludności wiejskiej) kilkadziesiąt złr 92
po 1864 r. roczna składka na nauczyciela od numeru domu w Dzikowie 2 złr 92
w 1867 r. ekwiwalent (wg gminy Dzików za niski) 23 morgów lasu serwitutowego 726 złr ...?...
w 1872 r. budżet gminy Dzików
w dochodach w rozchodach
198 złr 86 cnt 182 złr 58 cnt
110
kiedy Słomka był Wójtem (1873-1918 z przerwami) pisarz zarabiał rocznie 15 złr 89
ok. 1874 r. morga gruntu rolnego przeciętnie 200 złr (jeżeli dogodniejsze położenie, to nawet 400 złr) 96
w 1875 r. budżet gminy Dzików
w dochodach w rozchodach
351 złr 91 cnt 342 złr 70 cnt
110
ok. 1876 r. na wyrobie tysiąca cegieł można było zarobić (w tym była już wartość gliny) 5 złr 97
w latach 1878 - 1900 wójt (mocą uchwały rady gminy) otrzymywał rocznie 30 złr 90
ok. 1883 r. dzierżawa brzegu Wisły na skład kamienia wapiennego kosztowała od 1 galara 2 złr 98
ok. 1883 r. sąg kubiczny kamienia wapiennego bez transportu (odbiór w Krakowie przy Wiśle) 8 złr 100
ok. 1883 r. sąg kubiczny kamienia wapiennego z transportem do Tarnobrzega 40 złr 100
ok. 1883 r. galar kamienia wapiennego 120 złr i więcej 100
ok. 1883 r. wapno (przerobione z w/w kamienia) 3 złr 100
ok. 1883 r. koks kowalski 1 złr 50 cnt 100
ok. 1890 r. morga gruntu rolnego przeciętnie 400 złr 96
ok. 1890 r. wszystkie podatki płacone przez Słomkę (w tym już za cegielnię) wynosiły 250 złr 101
w 1894 r. budżet gminy Dzików
w dochodach w rozchodach
734 złr 27 cnt 728 złr 66 cnt
110
po 1895 r. morga gruntu rolnego 3000 K (poziom cen związany z wychodźtwem zarobkowym) 96
około 1899 r. rocznie czynsz za pomieszczenie wielkiego [jak na tamte czasy - MR] sklepu spożywczego w Tarnobrzegu 1000 K 112
pod koniec XIX w. w Księżomierzy (Królewstwo Polskie) 14 morgów gruntu 1000 rubli („czego w Dzikowie nie można było kupić nawet za 6000 złr”) 104
na początku XXw. (?) kapitał zakładowy gminnej kasy pożyczkowej w Dzikowie 2150 K 107
w 1900 r. budżet gminy Dzików
w dochodach w rozchodach
3780 K „podobnie”
[jak z lewej - MR]
110
w 1900 r. wybudowanie od podstaw (skoro na uprzednim pastwisku) cegielni gminnej pochłonęło 8000 K 109
w 1900 r. sążeń wydmy piaszczystej pod budowę domu 4 K 109
w 1900 r. morga wydmy piaszczystej pod budowę domu 6400 K [równowartość powyższego - MR] 110
w 1902 r. w Łukowcu (Królewstwo Polskie) morga karczunku „dosyć dobrej ziemi” 700 K 102
na koniec 1910 r. kapitał zakładowy gminnej kasy pożyczkowej w Dzikowie 12 322 K 21 h 107
w 1910 r. budżet gminy Dzików
w dochodach w rozchodach
5363 K 20 h 5340 K 81 h
(bez wydatków szkolnych)
110
przed 1911 r. roczny dochód rzeźni gminnej 900 K 108
w 1911 r. wójt zarabiał rocznie 240 K 110
w 1911 r. zastępca wójta zarabiał rocznie 75 K 110
w 1911 r. pisarz [gminny - MR] zarabiał rocznie 600 K 110
w 1911 r. „oglądacz zwierząt” zarabiał rocznie 250 K 110
w 1911 r. policjant mundurowy zarabiał rocznie 670 K 110
w 1911 r. polowy zarabiał rocznie 140 K 110
w 1911 r. strażak ochotniczy zarabiał rocznie 100 K 110
w 1911 r. stróż nocny zarabiał rocznie od numeru domu 493 K 110
w 1911 r. kominiarz zarabiał rocznie 210 K 110
w 1913 r. Powiatowa Kasa Oszczędności w Tarnobrzegu miała:

w obrocie
wkładek oszczędności
czystego zysku
8.700.000 K
2.100.000 K
28.000 K
162
przed I woj. św. 1 kg słoniny 2 K 143
przed I woj. św. buciki męskie lub damskie 8-10 K 143
przed I woj. św. ubranie męskie najwyżej 40 K 143
przed I woj. św. 1 l mleka 16 - 20 h 144-145
przed I woj. św. koszula 4 K 144-145
przed I woj. św. szpulka nici (pokątnie) 16 h 146
przed I woj. św. (przed sierpniem 1914 r.) pudełko zapałek 2 h 132
przed I woj. św. (przed sierpniem 1914 r.) litr nafty 32 h 132
przed I woj. św. (przed sierpniem 1914 r.) 1 kg mydła 80 h 132
przed I woj. św. (przed sierpniem 1914 r.) 1 l wódki 2 K 132
przed I woj. św. (przed sierpniem 1914 r.) 100 kg żyta 16 K 132
przed I woj. św. (przed sierpniem 1914 r.) 100 kg przenicy 26 K 132
przed I woj. św. (przed sierpniem 1914 r.) 1 sąg drzewa opałowego 36 K 132
po tym jak wkroczyli Rosjanie, tj. po 3 tygodniach wojny (na początku września 1914 r.) pudełko zapałek 10 h 132
po tym jak wkroczyli Rosjanie, tj. po 3 tygodniach wojny (na początku września 1914 r.) litr nafty 1 K 80 h 132
po tym jak wkroczyli Rosjanie, tj. po 3 tygodniach wojny (na początku września 1914 r.) 1 kg mydła 3 K 20 h 132
po tym jak wkroczyli Rosjanie, tj. po 3 tygodniach wojny (na początku września 1914 r.) 1 l wódki 8 K 132
po tym jak wkroczyli Rosjanie, tj. po 3 tygodniach wojny (na początku września 1914 r.) 100 kg żyta 22 K 132
po tym jak wkroczyli Rosjanie, tj. po 3 tygodniach wojny (na początku września 1914 r.) 100 kg przenicy 36 K 132
po tym jak wkroczyli Rosjanie, tj. po 3 tygodniach wojny (na początku września 1914 r.) 1 sąg drzewa opałowego 36 K 36 K 132
po tym jak wkroczyli Rosjanie, tj. po 3 tygodniach wojny (na początku września 1914 r.) gęś z Królestwa Polskiego 1 rubel 132
po tym jak wkroczyli Rosjanie, tj. po 3 tygodniach wojny (na początku września 1914 r.) kaczka z Królestwa Polskiego 30 kopiejek 132
po tym jak wkroczyli Rosjanie, tj. po 3 tygodniach wojny (na początku września 1914 r.) jajko 4 - 8 groszy [chyba jednak halerzy - MR] 132
w listopadzie 1914 r. tydzień stancji z wiktem w Wiednu (u Polaka) 17 K 134
w listopadzie 1914 r. przyznawana co 2 tygodnie zapomoga dla emigrantów galicyjskich w Wiedniu od Ministerstwa Polskiego 4 K 134
w listopadzie 1915 r. 1 kg mydła 4 K 143
w listopadzie 1915 r. 1 kg słoniny 7 K 143
w listopadzie 1915 r. jajo 14 h 143
w listopadzie 1915 r. buciki męskie lub damskie 30 K 143
w kwietniu 1916 r. 1 kg mydła 7 K 143
w kwietniu 1916 r. buciki 36 - 40 K 143
w kwietniu 1916 r. ubranie męskie 100-180 K 143
w kwietniu 1916 r. produkty wiejskie po cenach przedwojennych (ponieważ były bo na kartki) 143
w sierpniu 1917 r. 1 kg mydła 25 - 35 K 144-145
w sierpniu 1917 r. ćwierć żyta z nowego zbioru 40 - 50 K 144-145
w sierpniu 1917 r. 1 l mleka 1 K 144-145
w sierpniu 1917 r. jaja 30 h 144-145
w sierpniu 1917 r. 1 kg słoniny lub smalcu (pokątnie) 12 - 14 K 144-145
w sierpniu 1917 r. koszula 30 - 40 K 144-145
w sierpniu 1917 r. ubranie męskie 250 K (lepsze 600 K, 700 K i więcej) 144-145
w sierpniu 1917 r. buciki 100 - 150 K 144-145
w I poł. 1918 r. ćwierć żyta 60 K 146
w I poł. 1918 r. 1 kg słoniny 25 - 35 K 146
w I poł. 1918 r. jaja 40 - 50 h 146
w I poł. 1918 r. 1 l mleka 2 K 40 h 146
w I poł. 1918 r. 1 kg cukru (pokątnie) 10 K 146
w I poł. 1918 r. ubranie męskie fabryczne 600 - 1000 K 146
w I poł. 1918 r. buciki męskie 200 - 500 K 146
w I poł. 1918 r. szpulka nici (pokątnie) 15 - 25 K 146
w I poł. 1918 r. paczka tytoniu 3 K (na kartkę) lub 7 K (pokątnie) 146
w I poł. 1918 r. 1 kg mydła 40 - 50 K 146
w I poł. 1918 r. 1 l nafty (pokątnie) 8 - 10 K 146
w II poł. 1918 r. ćwierć żyta 100-200 K 146
w II poł. 1918 r. 1 kg słoniny 40 K 146
w II poł. 1918 r. ubranie męskie 1000-2000 K i więcej 146
w II poł. 1918 r. buciki męskie 500-1000 K 146
w II poł. 1918 r. młocek za dzień pracy zarabiał 30 K (plus wikt) 146
w styczniu 1920 r. ćwierć żyta 250-300 K 159
w styczniu 1920 r. ćwierć pszenicy 500-600 K 159
w styczniu 1920 r. ćwierć ziemniaków 50 - 80 K, a nawet 100 K 159
w styczniu 1920 r. 1 kg słoniny 50 - 60 K 159
w styczniu 1920 r. buciki męskie 600 - 2000 K 159
w styczniu 1920 r. koszula męska 150 - 250 K 159
w styczniu 1920 r. sąg drzewa miękkiego z dostawą i zrąbaniem 400 - 600 K 159
w sierpniu 1920 r. 1 kg słoniny 120 mk 159
w sierpniu 1920 r. 1 l mleka 6 mk 159
w sierpniu 1920 r. jaja 2 mk 159
w sierpniu 1920 r. buciki męskie 1000 mk 159
w sierpniu 1920 r. robotnik zarabiał dziennie 100 mk plus podwieczorek 159
w październiku 1921 r. 1 kg słoniny 1500 - 1800 mk 159
w październiku 1921 r. ćwierć żyta 3000 mk 159
w październiku 1921 r. ćwierć pszenicy 4000 - 5000 mk 159
w październiku 1921 r. ćwierć ziemniaków 700 - 800 mk 159
w październiku 1921 r. koszula 4500 - 9000 mk 159
w październiku 1921 r. buciki sznurowane 10.000 - 20.000 mk 159
w październiku 1921 r. robotnik od kopania ziemniaków zarabiał dziennie 300 mk plus obiad 159
w grudniu 1922 r. 1 kg słoniny 4500 - 9000 mk 159
w grudniu 1922 r. ćwierć żyta 8000 mk 159
w grudniu 1922 r. ćwierć pszenicy 14.000 mk 159
w grudniu 1922 r. ćwierć ziemniaków 4000 - 5000 mk 159
w grudniu 1922 r. 1 l mleka 400 - 500 mk 159
w grudniu 1922 r. jaja 150 mk 159
w grudniu 1922 r. buciki sznurowane 40.000 - 50.000 mk 159
we wrześniu 1923 r. ćwierć żyta 75.000 - 85.000 mk 160
we wrześniu 1923 r. ćwierć pszenicy 160.000 - 200.000 mk 160
we wrześniu 1923 r. ćwierć ziemniaków 25.000 mk 160
we wrześniu 1923 r. 1 kg słoniny 80.000 - 100.000 mk 160
we wrześniu 1923 r. 1 l mleka 3000 - 5000 mk 160
we wrześniu 1923 r. ser wiejski 18.000 - 30.000 mk 160
we wrześniu 1923 r. gęś 200.000 mk 160
we wrześniu 1923 r. kamaszki męskie 600.000 - 1.000.000 mk 160
w styczniu 1924 r. ćwierć żyta 6.000.000 - 7.000.000 mk 160
w styczniu 1924 r. 1 kg słoniny 5.000.000 mk 160
w styczniu 1924 r. 1 l mleka 2.500.000 - 3.000.000 mk 160
w styczniu 1924 r. jajko 150.000 - 200.000 mk 160
w styczniu 1924 r. ubranie męskie fabryczne 60.000.000 - 250.000.000 mk 160
w styczniu 1924 r. sąg drzewa gałążkowego z dostawą 53.000.000 mk 160
w styczniu 1924 r. robotnik zarabiał dziennie 1.000.000 - 2.000.000 mk 160
w 1926 r. Powiatowa Kasa Oszczędności w Tarnobrzegu miała:

w obrocie
wkładek oszczędności
czystego zysku
6.800.000 złp
360.000 złp
11.000 złp
162
„dziś” (poprawki przy ostatnim wydaniu przed śmiercią) sąg drzewa na opał 60 złp 36
„dziś” (poprawki przy ostatnim wydaniu przed śmiercią) 1 m3 drzewa budowlanego ok. 25 zł 36
„obecnie” (poprawki przy ostatnim wydaniu przed śmiercią) pastuch do pasienia bydła zatrudniony przez gminę zarabiał od sztuki bydła za całe lato 4 - 5 złp 108
Przypisy:
Bandos
Sezonowa praca na dworach w Królestwie Polskim 5-6 mil od granicy. Bandos rozpoczynał się wiosną, kończył jesienią po wykopaniu ziemniaków.
Baryłka
1 baryłka = 8÷9 garncy.
Ćwierć
...
Furmanienie
Jeżdżenie wozem konnym u Żyda.
Galar
...
Garniec
...
Kartki spowiednie
...
Kuśnierzony
Tutaj: stary kożuch, kupiony przez Żyda za 2-2 złr, a następnie poprawiony i załatany.
Kwarta
...
Makuchy
Pozostałość po tłoczeniu oleju, wytłoczyny.
Młocek
...
Murzyny
Ziemniaki przywożone z Padwi do Tarnobrzega przez kolonistów niemieckich.
Okowita
...
Morga
...
Karczunek
...
Sąg
...
Sążeń
...
Szwarcunek
Przemyt z Galicji do Królestwa Polskiego, organizowany poprzez Wisłę.
„Szkolnictwo w Chocianowie do 1990 roku”
Źródło: Krzysztof Kułacz, „Chocianowskie Słowo”, nr 1/2, wrzesień - październik 1995, s. 5. Poniższe ceny dotyczą Chocianowa.
Okres czasu Przedmiot/usługa/praca Wartość
w 1655 r. zarządca szkolny zarabiał tygodniowo od każdego ucznia 1 biały grosz
w 1674 r. organista zarabiał 6 talarów
ponadto od każdego ogrodnika i rolnika 2 chleby,
a od każdego mieszkańca 2 grajcary
w 1674 r. zarządca szkolny zarabiał tygodniowo od każdego ucznia 2 grajcary
w 1899 r. nauczyciele w elitarnej prywatnej szkole zarabiali tak jak miejscy pedagodzy 1050 marek (co trzy lata możliwa podwyżka o 150 marek)
Zygmunt Pychyński, 14.09.2004 (wyszło w trakcie oprowadzania po „starej gajówce”)
  • przed drugą wojną światową w Strojcu (wówczas województwo bodajże łódzkie, na południowo-zachodni skraju II RP) hektar ziemi (1 ha) kosztował 1000 złp
  • w tym samym czasie i miejscu wybudowanie drogi (jak długiej?) kosztowało 100 ÷ 120 złp
Siła nabywcza złotego według oficjalnych statystyk z 1939 roku
Źródło: Galeria banknotów. Polskie pieniądze papierowe emitowane w latach 1918-1939
Średnie zarobki, średnie ceny detaliczne niektórych towarów, a także średnie ceny hurtowe niektórych artykułów przemysłowych.
Siła nabywcza złotego w latach 1930-tych
Przedmiot/usługa/praca Wartość
zarobki robotnika wykwalifikowanego ok. 30 złp / tydzień (0,78 złp / godzina)
zarobki pracowników umysłowych ok. 280 złp / miesiąc
bochenek chleba 0.30 złp
ziemniaki 0.10 złp / kg
mięso wołowe lub wieprzowe 1.53 złp / kg
mleko 0.26 złp / l
cukier 1.00 złp / kg
węgiel 48.00 złp / 1 t
energia elektryczna 0.53 złp / 1 kWh
metr sześcienny gazu miejskiego 0.32 złp / 1 m3
drewno opałowe 37.00 złp / 1 t
koszule męskie 10.40 złp / szt.
kapelusze męskie 21.90 złp / szt.
maszyna do pisania 1223.00 złp
buty męskie 16.70 złp
cegła 39.50 złp / 1000 szt.
cement 29.00 złp / 1 t
żarówka 0.88 złp / szt.